Green Talk: “Volledig begroeide erfafscheidingen zouden de standaard moeten zijn” door Nanda Sluijsmans

Volledig begroeide erfafscheidingen bieden direct privacy, versterken biodiversiteit en dragen bij aan klimaatadaptatie. In deze Green Talk deelt ir. Nanda Sluijsmans haar visie op de rol van erfafscheidingen binnen natuurinclusieve gebiedsontwikkeling. In veel nieuwbouwprojecten wordt groen nog steeds behandeld als een afrondende stap. Toch ligt juist in de basis van het ontwerp een kans om direct kwaliteit toe te voegen aan woonomgevingen. Volgens Nanda Sluijsmans, actief binnen gebiedsontwikkeling en vergroening, is één ingreep daarin opvallend effectief: volledig begroeide hekwerken bij aanleg. “Voor de ene ontwikkelaar is het heel normaal, voor de ander lijkt het bijna een onmogelijke vraag,” stelt Sluijsmans. “Terwijl het juist een eenvoudige keuze is met grote impact.” 

Wat zegt deze keuze over een project?

“Het maakt eigenlijk direct duidelijk hoe serieus thema’s als woonkwaliteit, duurzaamheid en natuurinclusief bouwen worden genomen,” aldus Sluijsmans. De keuze voor volledig begroeide hekwerken raakt volgens haar aan de kern van gebiedsontwikkeling. Wordt groen als essentieel onderdeel gezien, of als toevoeging achteraf? “Juist bij erfafscheidingen zie je dat verschil heel duidelijk. Het is een relatief klein onderdeel, maar wel één dat bewoners dagelijks ervaren.” 

Wat gaat er mis bij traditionele aanleg?

In veel projecten worden hekwerken geplaatst met jonge klimplanten die nog moeten uitgroeien. Het resultaat is een open en weinig aantrekkelijke erfafscheiding. “Sliertjes bieden geen privacy en geen kwaliteit. Bewoners lossen dat vervolgens zelf op met schuttingen,” legt Sluijsmans uit. “Daarmee verdwijnt niet alleen het groene beeld, maar ook de bijdrage aan biodiversiteit en klimaatadaptatie.” Volgens haar is dit een gemiste kans op meerdere niveaus: 

• • Visuele kwaliteit van de woonomgeving 

• • Wooncomfort en privacy 

• • Ecologische waarde 

• • Klimaatbestendigheid 

Wat levert een volledig begroeid hekwerken op?

Het verschil zit vooral in het directe effect én de ontwikkeling op lange termijn. “Een dicht begroeid hekwerk werkt vanaf dag één,” zegt Sluijsmans. “En elk jaar wordt het beter.” De meerwaarde: 

• • Directe privacy en een groen straatbeeld 

• • Toename van biodiversiteit, doordat het beschutting biedt en op termijn ook dient als voedselbron

• • Betere wateropname door een gezonde bodem en wortelstructuur 

• • Verkoeling in de leefomgeving 

• • Opbouw van bodemleven 

“Het systeem versterkt zichzelf in de tijd. Meer wortels, meer takken, meer leven.” 

Is het niet duurder om dit direct goed te doen?

“Die aanname klopt eigenlijk niet,” stelt Sluijsmans. “In verhouding tot de totale bouwkosten is het verschil minimaal.” Daartegenover staat een duidelijke meerwaarde: 

• • Minder aanpassingen door bewoners 

• • Een consistenter straatbeeld 

• • Hogere kwaliteit van de leefomgeving 

“Het is een kleine investering met een groot effect, zowel direct als op lange termijn.” 

Waar moet rekening mee worden gehouden bij aanleg?

Volgens Sluijsmans zit het succes in de uitvoering. “Laat dit aanleggen door een hovenier, niet door een aannemer. Het vraagt om kennis van bodem en groeiruimte.” Belangrijke aandachtspunten: 

• • Voldoende doorwortelbare ruimte 

• • Goede bodemopbouw 

• • Juiste soortenkeuze 

• • Integratie van ecologische elementen 

“Een eenvoudige toevoeging zoals een egelpoortje maakt tuinen direct onderdeel van een groter ecosysteem.” 

Hoe past dit binnen natuurinclusief bouwen?

Volledig begroeide hekwerken zijn volgens Sluijsmans een praktisch voorbeeld van natuurinclusief bouwen. “Het laat zien dat vergroening niet complex hoeft te zijn. Het gaat om het maken van bewuste keuzes op de juiste momenten in het proces.” Daarnaast biedt het kansen om verder te gaan: 

• • Toepassing van inheemse soorten 

• • Variatie in beplanting, bijvoorbeeld een gemengde haag op hoogte 

• • Verbinding van groenstructuren 

Wat zou er moeten veranderen in de sector?

De kern ligt volgens haar in prioriteit. “Groenaanleg verdient dezelfde aandacht als de bouw van woningen. Pas dan ontstaat een plan dat echt klopt.” Volledig begroeide erfafscheidingen zijn daarin geen luxe, maar een logische stap. “Het is eenvoudig, effectief en direct zichtbaar. Juist daarom zou het de standaard moeten zijn.” 

Over Nanda Sluijsmans 

Nanda Sluijsmans is stedenbouwkundige en landschapsontwerper en oprichter van Sluijsmans Stedenbouw en Landschap. Zij werkt voor gemeenten, projectontwikkelaars en woningcorporaties aan groene, toekomstbestendige leefomgevingen. In haar werk staan klimaatadaptatie, biodiversiteit en natuurinclusief bouwen centraal. Haar aanpak kenmerkt zich door het vertalen van ambities naar concrete en uitvoerbare oplossingen met directe meerwaarde voor de leefomgeving. Daarnaast deelt zij actief kennis en inspiratie via lezingen en social media, met praktische inzichten voor het vergroenen van stedelijke gebieden.